Ondersteuning

De eerste aanspreekpunten in de zoektocht naar hulp en ondersteuning zijn vaak de huisarts, de geheugenkliniek, de dienst maatschappelijk werk van het ziekenfonds, de sociale dienst van het ziekenhuis of woonzorgcentrum en het Openbaar centrum voor maatschappelijk welzijn (OCMW).

Huisarts
Je maakt je zorgen over je partner of familielid, omdat hij bepaalde dingen niet meer weet of kan, omdat het gedrag veranderd is ten opzichte van een tijdje geleden, omdat je partner of familielid niet meer reageert zoals voorheen, ... Bespreek dit ‘niet-pluis-gevoel’ met je huisarts. Hij zal je eventueel doorverwijzen.

Geheugenkliniek
Een geheugenkliniek biedt diagnostiek, behandeling en advisering aan volwassenen met cognitieve stoornissen, gaande van lichte problemen (geheugen, taal, aandacht, gedrag en persoonlijkheid) tot gevorderde dementiesyndromen. De geheugenproblematiek is complex. Daarom is een multidisciplinaire aanpak noodzakelijk. Dit wil zeggen dat je terecht komt bij een team waarin iedereen een bijzondere expertise heeft in het domein van geheugenproblemen en dementie. Zo’n team bestaat uit neurologen, psychiaters, geronto-psychiaters, neuropsychologen en ergotherapeuten. Ieder van hen zal je op een andere manier kunnen helpen. Afhankelijk van de leeftijd en het aantal onderzoeken, wordt de persoon met dementie voor één dag, meerdere dagen of ambulant opgenomen in de geheugenkliniek.

Je kunt ook terecht bij neurologen, geriaters en geronto-psychiaters in de verschillende ziekenhuizen en psychiatrische ziekenhuizen. Er zijn twaalf geheugen- klinieken erkend door het RIZIV. Hiervan bevinden zich er zeven in Vlaanderen. Voor een overzicht en contactgegevens zie: www.alzheimerliga.be.

Transitieplan‘dementiekundige basiszorg in het natuurlijk thuismilieu’ 

Het transitieplan ‘Dementiekundige basiszorg in het natuurlijke thuismilieu’ (Vandeurzen, 2014) voorziet ter ondersteuning ook dementiekundige basiszorgverleners: onder meer voor huishoudelijke, verzorgende, zorgkundige, verpleegkundige, administratieve, sociale en financiële hulp op maat van de persoon met dementie en zijn naasten; inclusief vraagverheldering, informatie, doorverwijzing en psychosociale ondersteuning. Dementiekundige basiszorg wordtondersteund door de inzet van referentiepersonen dementie (interne deskun- digen van woonzorgvoorzieningen en thuiszorgdiensten) en dementie-experten (externe deskundigen in de Regionale Expertisecentra Dementie).

Mutualiteiten
Elke mutualiteit heeft een dienst ‘Maatschappelijk Werk’. Daar kan je terecht met elke vraag naar informatie, hulp en (thuiszorg)ondersteuning. De maatschappelijk werkers hebben veel ervaring in het begeleiden van personen met dementie en hun mantelzorgers. Ze onderzoeken eerst alle hulpvragen en zoeken dan samen met alle betrokkenen naar de meest aangewezen hulp. Ze geven ook informatie en persoonlijk advies omtrent financiële regelingen en de kostprijs van thuiszorgdiensten.

Expertisecentra dementie
In Vlaanderen zijn naast het Expertisecentrum Dementie Vlaanderen, 9 regionale expertisecentra dementie actief. Naast de hulpverlening van professionals uit het bestaande hulpverleningscircuit (huisarts, CAW ziekenfonds, sociale dienst OCMW, ...) kan je contact opnemen met een consulent van het regionaal expertisecentrum dementie. Je kunt, op eigen initiatief of na doorverwijzing door een hulpverlener, een beroep doen op het centrum voor informatie- en adviesverstrekking in complexe situaties en /of na doorverwijzing door hulpverleners. Het expertisecentrum dementie stelt geen diagnoses. Je kunt bellen, mailen of een persoonlijke afspraak maken voor een gesprek met een dementie-expert op het centrum. Bel naar 070 224 777 met vermelding van je regio of mail naar info@dementie.be.

Praatcafé dementie
Praatcafés zijn onder impuls van het Expertisecentrum Dementie Vlaanderen ontstaan en worden georganiseerd door verschillende partners betrokken op de dementieproblematiek. Het is een bijeenkomst voor betrokkenen (o.a. familie- leden) van personen met dementie, hulpverleners én de persoon met dementie zelf. Onder leiding van een gespreksleider en met behulp van andere gastdeskundigen krijgen zij informatie rond aspecten van dementie. Telkens staat een ander onderwerp centraal. Praatcafés bereiken meestal veel deelnemers.

Meer informatie over de locatie (per provincie), data en onderwerpen van de praatcafés dementie op www.dementie.be.

Familiegroepen (Jong)Dementie van Alzheimer Liga Vlaanderen
Familiegroepen (Jong)Dementie zijn enkel gericht naar familieleden en mantel- zorgers van personen met dementie. Hierdoor zijn ze kleinschaliger dan een praatcafé. Lotgenotencontact staat centraal. Iedere deelnemer komt met zijn verhaal aan de beurt en er ontstaat vaak een hechte band tussen de aanwezigen, ook al komen er telkens nieuwe mensen bij.

Voor een volledig overzicht met contactgegevens, zie www.alzheimerliga.be.

Psycho-educatie: Dementie en nu
Om de zorg voor de persoon met dementie vol te houden, kan het psycho- educatiepakket ‘Dementie en nu’ helpen. Dit pakket werd op initiatief van het Expertisecentrum Dementie Vlaanderen en de Alzheimer Liga Vlaanderen vzw ontwikkeld, en richt zich op wie thuis of daarbuiten voor iemand met dementie zorgt. In de bijeenkomsten van ‘Dementie en nu’ worden inzichten, kennis en vaardigheden meegegeven en is er ruimte voor reflectie met lotgenoten over de behandelde onderwerpen.

Thema’s die aan bod komen in die bijeenkomsten zijn: invoelen in de beleving van mensen met dementie, omgaan met zorg, met gedrag, met financiën, met veiligheid, hoe omgaan en communiceren met familie en omgeving en hoe communiceren met de persoon met dementie. Verder wordt ingegaan op gevoelens en gedachten bij de mantelzorger, het in balans brengen van draagkracht en draaglast en het thema coping en zingeving.

Via allerlei organisaties zoals de diensten maatschappelijk werk van de ziekenfondsen, lokale en regionale dienstencentra en geheugenklinieken wordt het pakket aangeboden als een reeks van tien bijeenkomsten. De werkwijze is uniek omwille van zijn wetenschappelijke evidentie en omdat het om het eerste geïntegreerde pakket gaat voor Vlaanderen. Voor meer informatie kan je terecht op de website: www.dementieennu.info.

Er is in Vlaanderen een ruim en divers aanbod aan voorzieningen die verschillende vormen van verzorging en hulp bij de mensen thuis aanbieden. Dat gaat van hulp bij het huishouden tot lichaamsverzorging en verpleegkundige zorg. Om het telefoonnummer of adres te bekomen van een thuiszorgdienst volstaat het zich te richten tot de sociale dienst van het ziekenfonds of tot het OCMW. Een volledig geactualiseerd overzicht vind je op de website van het Vlaams agentschap zorg en gezondheid: http://www.zorg-en-gezondheid.be/Zorgaanbod/.

TIPS:

• Vraag informatie over dementie aan je huisarts of behandelende geneesheer- specialist.

• Vraag hulp van thuiszorgdiensten en/of van thuisverpleging.

• Maak goede afspraken met hulpverleners en zorg voor continuïteit.

• Vraag advies en ondersteuning aan mensen die ervaring hebben met de problematiek (telefonische hulp en informatie, Familiegroepen (Jong)Demen- tie van Alzheimer Liga Vlaanderen, Regionale Expertisecentra Dementie, praatcafés dementie, ...).

• Contact nemen met mensen die hetzelfde meemaken, kan je een gevoel van (h)erkenning geven en het gevoel van eenzaamheid verminderen.