Autorijden en mobiliteit
Autorijden staat voor velen symbool voor vrijheid en onafhankelijkheid. Maar bij dementie kan autorijden een uitdaging worden. Het geheugen, de reactietijd en de oriëntatie kunnen afnemen naarmate de ziekte vordert, wat de verkeersveiligheid in gevaar brengt. Het is belangrijk om tijdig te praten over rijgeschiktheid en alternatieven te verkennen waarmee je mobiel blijft.
Wanneer win je advies in?
Bij beginnende dementie kan autorijden vaak nog veilig. Naarmate de ziekte vordert kan het vermogen om snel en juist te reageren verminderen. Dat brengt de veiligheid op de weg in gevaar. Daarom is het belangrijk om tijdig na te denken over de rijvaardigheid van iemand met dementie en om te weten welke stappen je kan ondernemen.
Als naaste merk je vaak als eerste dat autorijden voor je geliefde met dementie niet meer vanzelfsprekend is. De chauffeur kan onzeker worden achter het stuur of er gebeuren vaker kleine ongelukken. In dat geval is het verstandig om tijdig in te grijpen en advies in te winnen bij de huisarts. Een medische evaluatie van de rijvaardigheid kan in veel gevallen duidelijkheid bieden.
Signalen onveilig autorijden
Vertraagde reacties
Je merkt dat het langer duurt voordat iemand reageert op verkeerssituaties, zoals stoppen voor een rood licht of uitwijken voor een fietser.
Moeite om routes te onthouden
Bekende wegen worden een uitdaging en iemand geraakt gemakkelijk de weg kwijt, zelfs op plaatsen waar hij of zij vaak komt.
Verwarring op de weg
Verkeersborden, rijrichtingen of voorrangssituaties kunnen plots voor verwarring zorgen, wat de veiligheid van de bestuurder en anderen in gevaar brengt.
Kleine botsingen of schade
Ongelukjes zoals het raken van een stoeprand of een paaltje gebeuren vaker, wat kan duiden op een afname van de rijvaardigheid.
Verhoogde angst of stress
Autorijden voelt niet meer vanzelfsprekend en veroorzaakt meer spanning, wat het rijgedrag beïnvloedt en de kans op onveilige situaties vergroot.
Rijgeschiktheidstest bij CARA
Bij twijfel over de rijgeschiktheid, kan een formele evaluatie door het Centrum voor rijgeschiktheid en voertuigaanpassing (CARA), noodzakelijk zijn. CARA beoordeelt of het veilig is voor iemand (met dementie) om nog met de auto te rijden, en kan voorstellen om aanpassingen aan de wagen of rijroutes te maken.
Bij een negatief advies kan autorijden niet meer. In dat geval zijn er voldoende alternatieve oplossingen: het openbaar vervoer, vrijwilligersvervoer, taxi’s of diensten aan huis.
Lees alle info over de rijgeschiktheidstest bij CARA op de website van Vias
Zo blijf je mobiel
Niet meer autorijden hoeft niet te betekenen dat je volledig je mobiliteit verliest. Er zijn meerdere alternatieven die je helpen om mobiel te blijven en je sociale contacten te behouden.
- vrijwilligersvervoer
- bus en belbus
- taxi of taxicheques
- boodschappen- of maaltijdenservice aan huis
Dergelijke alternatieven kunnen vaak goedkoper zijn dan wat je alles bij elkaar betaalt voor een eigen auto. En ze bieden een veilige manier om zelfstandig te blijven.
Extra info
- Toegankelijkheid - De Lijn
- Personen met beperking of begeleider - De Lijn
- Reizigers met beperkte mobiliteit - Reserveer assistentie | NMBS
Blijf in gesprek
Niet meer mogen autorijden is voor sommigen een gevoelig onderwerp. Het kan aanvoelen als een verlies van autonomie. Blijf als familie daarom in gesprek. Bespreek alternatieven en raadpleeg indien nodig je huisarts of specialist.
Lees ook
Heb je vragen of hulp nodig?
Neem contact op met je huisarts of vraag advies: